Sommige mensen hebben heel zware omstandigheden, maar slaan zich er doorheen. Een deelnemer zorgt al jaren voor zijn chronisch zieke partner en de kinderen. Daardoor kon hij niet blijven werken. Maar wat zegt hij dan? "Ik kan niet werken, maar daardoor heb ik wél meer tijd met mijn kinderen."
Wat ik overal hoor: de kinderen gaan altijd voor. Ouders hoeven zelf geen nieuwe kleding of naar de kapper. Maar ze willen hun kinderen geven wat ze kunnen. Ik spreek niemand die zegt "eerst iets voor mijzelf" — het gaat altijd eerst om de kinderen.
Maar het is ook zwaar. Alles wordt alleen maar duurder en onzekerder, vooral brandstof en eten. Mensen willen gezond eten, maar een zak friet is goedkoper dan groenten. Dat is echt krom. Gezond eten is extra moeilijk voor mensen die door gezondheidsproblemen een speciaal dieet moeten volgen. Die voeding is nog duurder en wordt vaak niet vergoed.
Huisvesting is ook een groot probleem. Ik sprak iemand die was verhuisd vanwege schimmel in huis, maar op de nieuwe plek bleek het net zo erg te zijn. De energierekening was enorm hoog. Wat moet je dan? Mensen worden boos, en dat is begrijpelijk. Maar dan worden ze soms weggezet als "lastig".
Er zijn ook mensen die al voorzorgsmaatregelen nemen omdat ze zien dat alles duurder wordt. Iemand heeft bijvoorbeeld de auto weggedaan — niet omdat het al niet meer ging, maar uit angst dat het binnenkort echt niet meer te betalen is. Dat je zulke ingrijpende keuzes maakt voor het zover is, omdat je weet dat het alleen maar slechter wordt — daar schrik je toch wel van.
Na tien jaar in deze sector verbaast het me nog steeds hoeveel verschillende verhalen er zijn. Maar de positieve dingen lijken op elkaar: de veerkracht, de hoop – en vooral de liefde van de deelnemers voor hun kinderen. Dat is voor heel veel mensen de grootste drijfveer.
Mensen maken gebruik van alles, tot het laatste restje. En wat ik ook vaak hoor: ze staan er niet alleen voor. Buren, familieleden, vrienden steunen elkaar en letten een beetje op elkaar. "Ik heb je een tijdje niet gezien – gaat het goed? Zullen we samen naar de Voedselbank gaan?"
Wat mij opvalt is hoe langdurig de problemen zijn. Mensen zitten vaak al lang in een moeilijke situatie. Er komt iets bij – een ziekte, scheiding, pech – en dan wordt het nog lastiger om eruit te komen. Het is een soort doolhof. Je doet je best, maar je komt elke keer in een onverwachte gang.
Sommige mensen hebben heel zware omstandigheden, maar slaan zich er doorheen. Een deelnemer zorgt al jaren voor zijn chronisch zieke partner en de kinderen. Daardoor kon hij niet blijven werken. Maar wat zegt hij dan? "Ik kan niet werken, maar daardoor heb ik wél meer tijd met mijn kinderen."
Ik was verrast door hoe verschillend ieders situatie is. Er is niet één beeld van 'iemand in de bijstand'. Sommige mensen hebben vroeger gewerkt, werden ziek en konden niet meer aan de slag. Anderen hebben een opleiding gevolgd, maar kwamen door moeilijke gebeurtenissen in de bijstand terecht.
© 2026 Hogeschool van Amsterdam