Mensen maken gebruik van alles, tot het laatste restje. En wat ik ook vaak hoor: ze staan er niet alleen voor. Buren, familieleden, vrienden steunen elkaar en letten een beetje op elkaar. "Ik heb je een tijdje niet gezien – gaat het goed? Zullen we samen naar de Voedselbank gaan?"
Eén voorbeeld vond ik heel mooi: een groepje moeders organiseert elke week een gezamenlijk ontbijt. Iedereen neemt na afloop wat eten mee naar huis. De moeders die het organiseren weten precies wie het op dat moment het moeilijkst heeft – en die krijgt wat extra mee. Er zit geen schaamte bij. Het is een fijn contactmoment, en zo helpen ze elkaar.
Een ander voorbeeld komt van twee vriendinnen: ze vangen om de beurt elkaars kinderen op, zodat ze allebei één dag per week een paar uurtjes vrij hebben. Voor een afspraak bij de huisarts, fysiotherapie, of gewoon even rust.
Ik spreek ook mensen met vrijwilligerswerk, met het idee om naar een baan toe te groeien. Vrijwilligerswerk is vaak heel belangrijk, ze beschermen het ook – als ik bel voor een afspraak, zeggen ze: "dan kan ik niet, want dan ben ik aan het werk." Vaak hoor ik daarna dat ze een opleiding willen gaan doen en hun begeleider vragen hoe dat kan. Het motiveert om stap voor stap verder te groeien en - als het kan - uit de bijstand te komen. Dat is heel mooi om te zien.
Tegelijk is het leven heel duur geworden. Boodschappen, kleding, alles. Vooral gezond eten is moeilijk te betalen. Ik hoor verhalen van ouders die zelf een maaltijd overslaan zodat hun kinderen wél kunnen eten. Kinderen groeien snel, en de regelingen van de gemeente helpen wel met kleding kopen. Maar als je van dat budget zomerkleren koopt voor de kinderen, heb je geen budget meer over voor de winterkleding. Ouders proberen wel kleding door te geven van het ene kind aan het andere, maar met schoenen lukt dat niet altijd. En je wilt ook gewoon dat je kind lekker kan buitenspelen, zonder continu stress te hebben of de kleding kapotgaat en er geen geld is om het te vervangen.
Wat mij ook raakt: via de gemeente kunnen kinderen sporten bij een club. Dat vinden ze geweldig. Maar dat stopt bij 16 jaar, omdat er geen geld voor is. Dat is heel jammer. Voor de gezondheid en sociale contacten van het kind. Je wilt gewoon dat iedereen kan blijven meedoen.
Na tien jaar in deze sector verbaast het me nog steeds hoeveel verschillende verhalen er zijn. Maar de positieve dingen lijken op elkaar: de veerkracht, de hoop – en vooral de liefde van de deelnemers voor hun kinderen. Dat is voor heel veel mensen de grootste drijfveer.
Mensen maken gebruik van alles, tot het laatste restje. En wat ik ook vaak hoor: ze staan er niet alleen voor. Buren, familieleden, vrienden steunen elkaar en letten een beetje op elkaar. "Ik heb je een tijdje niet gezien – gaat het goed? Zullen we samen naar de Voedselbank gaan?"
Wat mij opvalt is hoe langdurig de problemen zijn. Mensen zitten vaak al lang in een moeilijke situatie. Er komt iets bij – een ziekte, scheiding, pech – en dan wordt het nog lastiger om eruit te komen. Het is een soort doolhof. Je doet je best, maar je komt elke keer in een onverwachte gang.
Sommige mensen hebben heel zware omstandigheden, maar slaan zich er doorheen. Een deelnemer zorgt al jaren voor zijn chronisch zieke partner en de kinderen. Daardoor kon hij niet blijven werken. Maar wat zegt hij dan? "Ik kan niet werken, maar daardoor heb ik wél meer tijd met mijn kinderen."
Ik was verrast door hoe verschillend ieders situatie is. Er is niet één beeld van 'iemand in de bijstand'. Sommige mensen hebben vroeger gewerkt, werden ziek en konden niet meer aan de slag. Anderen hebben een opleiding gevolgd, maar kwamen door moeilijke gebeurtenissen in de bijstand terecht.
© 2026 Hogeschool van Amsterdam